Autonomie gaat het verdienmodel van grote fabrikanten verstoren: trekkers worden kleiner

Craig Rupp was in februari spreker op de NPPL+R deelnemersdag in Bunnik. Rupp is boerenzoon uit de Amerikaanse MidWest (Iowa). In 2018 richtte hij Sabanto op. Een startup die zich richt op het autonoom laten functioneren van landbouwtrekkers. Rupp voorziet dat autonomie de weg opent naar de inzet van kleinere en daardoor ook goedkopere machines. Over de mythe van paardenkrachten. ‘De hele grote trekkers en machines zijn te duur in verhouding tot hun capaciteit.’

Waar houd Sabanto zich mee bezig?
‘Sabanto levert opbouwsystemen om een bestaande trekker autonoom te laten functioneren. Camera’s en sensoren die gecombineerd met GPS en de benodigde software zorgen dat een trekker zonder chauffeur zijn werk kan doen.’

Wat bracht u op het idee in de wereld van retro kits voor autonomie te stappen?
‘Ik ben boerenzoon, maar heb een opleiding gevolgd in de elektrotechniek en heb ook altijd in die sector gewerkt. Aanvankelijk zo’n 25 jaar in de wereld van de mobiele telefonie. Maar denk ook aan systemen als de John Deere StarFire ontvanger en zijn GreenStar technologie platform. Daar ben ik ook bij betrokken geweest. Als ik boeren vraag naar hun grootste zorg voor de toekomst, dan was en is steevast het antwoord: beschikbare arbeid. Niet eens zozeer vanwege de kosten, maar simpelweg het ontbreken ervan. De landbouw vergrijst en het aantal bedrijfshoofden neemt in de nabije toekomst snel af. In de VS zijn momenteel nog 3,4 miljoen boeren, maar de gemiddelde leeftijd is dit moment 59 jaar. Een derde van de boeren is ouder dan 65. Voor iedere boer die nieuw begint, verdwijnen er twee. Arbeid wordt dus een snel groeiend probleem. Vanuit mijn achtergrond weet ik wat er technisch mogelijk is en ik zie autonomie als een relatief eenvoudig haalbare oplossing van dat probleem.’

Is de inzet van grotere machines niet dé oplossing van het arbeidsprobleem?
‘Dat is nou net waar het op dit moment op vast loopt. Nóg grotere machines, zoals trekkers en zaaimachines waar boeren in de Amerikaanse MidWest op dit moment al mee werken, hebben hun grens bereikt wat betreft het gewicht dat nog acceptabel is. Ook voor transport op de weg is er een grens aan afmetingen. Maar wat zeker speelt is dat de allergrootste trekkers, zaaimachines en ook maaidorsers in aanschaf onevenredig duurder zijn in aanschaf. Het is gewoon niet meer rendabel te rekenen. Daar komt bij dat service en onderhoud van de grote hi-tech machines ook een dure grap is omdat je daarmee afhankelijk bent van de fabrikant die daar ook zijn verdienmodel van heeft gemaakt. Right to repair is in de VS op dit moment een groot thema (er worden in de Verenigde Staten op dit moment meerdere rechtszaken en juridische procedures gevoerd die direct te maken hebben met het right to repair in de landbouwsector (red.). Bijvoorbeeld zonder toegangscodes voor de software begint een monteur aan een moderne trekker maar weinig. Je bent op dat punt steeds meer aan de goden overgeleverd met de bijbehorende rekening.’

In Montana had Sabanto een pilot bij een grote graanteler, met als conclusie dat drie kleine, eenvoudige autonome combinaties de capaciteit haalden van één grote (750 pk trekker met 20 meter zaaimachine) met een miljoen dollar besparing op de investering.

Maakt autonomie de boer ook niet verder afhankelijk?
‘Ik denk het niet. Ik voorzie dat op termijn een retro kit zoals wij die aanbieden “commoditized” gaat worden. In het begin is het innovatief en exclusief, en boeren betalen extra voor die technologie. Als meerdere bedrijven soortgelijke systemen aanbieden die min of meer hetzelfde doen, wordt het verschil tussen leveranciers klein, wordt prijs de belangrijkste factor en zijn innovatie en merkwaarde minder doorslaggevend. Het punt is dat door autonomie een trekker veel meer uren kan maken. Geen pauzes, geen afleiding en de klok rond werken. Daardoor kan een kleinere en daardoor ook veel goedkopere en makkelijker te onderhouden machine een grotere vervangen. Wij hebben inmiddels voorbeelden van klanten die door deze keuze te maken serieus veel geld besparen. Anderzijds past autonomie ook niet zo goed bij hele grote machines met heel veel capaciteit. Autonomie is immers pas interessant als een machine ook voldoende uren kan maken voordat een perceel is afgewerkt. Moet je een aantal keren per dag naar het land om een machine te verzetten, wordt dat minder interessant.’

Staat wetgeving een doorbraak nog steeds in de weg?
‘Ik weet dat het zeker in Europa een issue is, hoewel ik niet begrijp waar men bang voor is. In de VS zijn de trekkers die wij uitrusten gewoon verzekerd, dus wat dat betreft hebben wij niet echt een probleem. Maar wetgeving weerhoudt Amerikaanse leveranciers er momenteel wel van om de Europese markt te betreden.’

Wie zijn de gebruikers van autonomie tot nu toe?
‘Het is begonnen bij graszodentelers. Dat gaat in de VS om bedrijven met een aantal duizenden hectares op grote percelen en die maken het jaarrond heel veel uren: twee keer per dag maaien, maar ook inzaaien en grond bewerken. Dat telt in de mensuren die autonomie daar bespaart enorm op. Maar ook de graantelers zijn inmiddels een belangrijke klantenkring: zaaien en grond bewerken met relatief klein materiaal.’

U heeft het steeds over kleinere trekkers, hoe groot is de trekker van de toekomst?
‘Maximaal 200 pk. Voor veel bedrijven zal een trekker tussen 120 en 150 pk een ideaal, economisch meest rendabel in te zetten machine zijn wanneer autonomie chauffeurs zo goed als misbaar maakt. De grote trekkerfabrikanten zullen niet staan te springen om daar op in te spelen. Die onderscheiden zich in de markt met grote trekkers, in de VS op dit moment al 800 pk. In dat segment hebben ze weinig concurrenten en wanneer je klanten daar voor kunt interesseren, kun je ze afhankelijk van je maken en daar een verdienmodel aan koppelen. Autonomie zal dat verdienmodel in de toekomst verstoren.’

Hoe gaan de zaken tot nu toe?
‘We zijn actief in de VS en Canada en sinds vorig jaar ook in Australië. De verkoop loopt via dealers, op dit moment negentien stuks. Onze omzet verdubbelt elk jaar. Op dit moment zijn er ruim tweehonderd trekkers van onze autonomie voorzien. Hoe groot momenteel de totale markt is: ik weet het niet. Van de collega’s ken ik geen cijfers, of ik weet niet welke cijfers ik moet geloven. Mijn gevoel zegt dat niet iedereen succesvol is.’

Craig Rupp tijdens de Deelnemersdag NPPL: ‘Small is beautiful.’

Hoe kijkt u terug op uw bezoek aan Nederland?
‘Ik ben vaker in Europa en ook in Nederland geweest. Dat was voor mij niet nieuw, maar wat mij opvalt, althans dat is mijn indruk: vergeleken met andere Europese landen heeft Nederland best veel bedrijven die zich met autonomie en precisielandbouw bezig houden en daar flinke stappen in maken. Dat vind ik best verrassend. Voor mij was het bezoek zeker een leerzame ervaring.’