‘Met autonome trekker optimale moment pakken’

Na een test onder NPPL-vlag, heeft tulpenteler Ruiter-Wever in Andijk besloten een New Holland trekker aan te schaffen met iQuus systeem dat autonoom werken mogelijk maakt. Ze zeggen in Andijk niet dat autonomie direct geld oplevert door minder personeelsinzet. Het past in een totale visie van optimaal bodembeheer, lichtere mechanisatie en optimale omstandigheden voor het realiseren van plantgroei. ‘Autonomie is wel een way of life’, waarschuwt Stef Ruiter daarbij.

Sinds 2019 is Ruiter-Wever betrokken als deelnemer aan het programma van de Nationale Proeftuin Precisielandbouw (NPPL). In 2023 testte het bedrijf al een trekker met het iQuus-systeem van GPX Solutions dat rijden met een trekker zonder bestuurder mogelijk maakt. Stef Ruiter: ‘We zoeken constant naar ontwikkelingen die ons bedrijf toekomstbestendiger maken. Dat kan mooi binnen de NPPL; testen van machines die nog niet af zijn maar wel potentie hebben.’ De begeleiding door de WUR speelt voor hem daarbij een cruciale rol. ‘Alleen als teler lukt je dat niet. Onderzoekers kunnen veel beter schakelen met leveranciers over verbeteringen. Zonde verbinding met de WUR kun je moeilijk theorie aan praktijk koppelen.’ 

Stef Ruiter (links) en Lars Stavenuiter te midden van de tulpenkas. ‘Deze uitbreiding van trekker met iQuus levert meer capaciteit en geeft ons de kans om dingen uit te proberen.’

Enthousiasme gegroeid

Het iQuus-systeem was in 2023 nog vrij basaal. Het kon niet achteruit rijden op de kopakkers en routes plannen moest via iQuus leverancier GPX. Technische man bij Ruiter-Wever Lars Stavenuiter: ‘De trekker van toen was ook te licht, maar je zag al wel dat er potentie was. Grasland ondiep vrezen deed-ie prima autonoom. Dat is een bewerkelijke activiteit die veel manuren kost en prima autonoom kan.’ En werk genoeg op de honderd hectare van de tulpenteler die naast volle grond ook jaarrond tulpen in kassen teelt met behulp van LED-toepassingen. In 2024 en afgelopen jaar heeft Ruiter-Wever het aangepaste en verbeterde iQuus systeem opnieuw getest. Achteruitrijden kan inmiddels en als teler zelf routes maken ook. Lars: ‘Dat wil je uiteindelijk toch zelf kunnen. We wisselen nogal eens qua percelen (tulpen kennen een gewasrotatie van zes jaar) en dan wil je niet afhankelijk zijn van de leverancier.’ In de laatste proeven heeft de autonome combi naast frezen van grasland ook getest met inzaaien met een kopeg-zaaicombi. Het enthousiasme groeide en na afloop van de testen in 2025 werd de New Holland in combinatie met het iQuus-systeem ook aangeschaft. Stef Ruiter: ‘Deze uitbreiding van trekker met iQuus levert meer capaciteit en geeft ons de kans om dingen uit te proberen.’

New Holland uitgerust met iQuus systeem voor autonoom rijden.

Feedback benut

In totaal heeft Ruiter-Wever zeven trekkers in bedrijf, maar de iQuus is alleen gekoppeld aan één New Holland. WUR-onderzoeker en NPPL- expert begeleider Koen van Boheemen: ‘Het systeem is in de huidige vorm nog niet makkelijk over te zetten van trekker naar trekker, wat met een gps-kast steeds makkelijker kan. Dit heeft vooral met de verschillende veiligheidsvoorzieningen van het systeem, die enorm belangrijk zijn, te maken.’ Voor Ruiter-Wever was belangrijk dat iQuus leverancier GPX Solutions ook daadwerkelijk wat deed met de feedback die Ruiter-Wever gaf op basis van de testen. En samen met de WUR werden sensoren geplaatst op de machines die eventuele storingen doorgaven; belangrijk als er geen chauffeur op de trekker zit ter controle op bijvoorbeeld het afbreken van bouten of een oververhitte overbrenging. Koen van Boheemen: ‘Daar zit nog veel “vrees” bij boeren aangaande autonomie. Een terecht aandachtspunt overigens. Hoe kun je het allemaal integreren. Hoe weet je dat het goed gaat als je er niet bij bent? Maar uiteindelijk bleek dat met een paar sensoren die bij elkaar een paar honderd euro kosten al veel konden monitoren. Dat geeft vertrouwen.’ Zijn advies daarbij: ‘Houd het zo simpel mogelijk als dat kan, daarmee verklein je de kans op valse alarmen.’

Bredere bedrijfsvisie

Ruiter-Wever denkt inmiddels verder. Het wil ook autonoom spitten, frezen…. Daarvoor moet nog wel worden nagedacht hoe je optimaal een trekker die normaal op drie meter werkbreedte werkt, kunt koppelen aan tulpenbedden van 1,82 meter. Om op die manier te besparen op personeel. Toch is het verhaal van de autonome trekker veel breder voor de Noord-Hollandse tulpenteler. Het is een veel uitgebreider business-case. Stef Ruiter: ‘Die vraag krijgen we altijd: wat levert het op? Hoeveel personeel -en daarmee kosten- spaar je uit? Betaalt die investering voor zo’n iQuus-systeem zich terug? Maar die vraag kun je niet zo simpel beantwoorden.’ Het complete antwoord is namelijk dat de autonome trekker bij Ruiter-Wever onderdeel uitmaakt van een brede bedrijfsvisie. Zo kun je met autonome voertuigen toe met lichtere mechanisatie waardoor er bijvoorbeeld minder bodemverdichting optreedt. Lars Stavenuiter: ‘En misschien wel belangrijkste argument is dat je veel beter het optimale moment voor je activiteiten kunt plannen. Stel het gaat overmorgen regenen. Met een autonome trekker kun je dan zeggen: die laten we in de nacht -twee dagen voor de regen uit- doorwerken. Dat doe je met mensen niet.’ Stef Ruiter vult aan: ‘Door klimaatsverandering zie je ook dat de tijdspannes om bewerkingen op het veld uit te voeren, steeds krapper worden. Je moet steeds beter plannen. Dan is een autonome uitbreiding welkom.’ Ook met het wegvallen van chemische middelen zal autonomie volgens Ruiter-Wever belangrijker worden, bijvoorbeeld door met de inzet van (laser)weeders (waar het bedrijf ook mee test-red.) onkruiddruk tegengaan. Stef Ruiter: ‘Dat kun je niet allemaal meer met mensen doen. Te duur en lastiger te vinden.’

Optimale bodembenutting

Lars Stavenuiter: ‘Wat je als bedrijf wilt, is je mensen en de bodem optimaal benutten. Met de inzet van autonome voertuigen, kun je de boel optimaal klaar zetten. Minder bodemdruk, betere moment kiezen voor bewerkingen, personeelsinzet beter plannen… Het spreekwoord zegt het: je oogst wat je zaait.’ Koen van Boheemen vat het samen: ‘Als de basis goed is, je goed plantgoed hebt, je grond optimaal kunt voorbereiden en optimaal kunt planten, dan heb je een superstart.’ De winst van een autonoom systeem zit ‘m dan misschien niet eens in minder arbeid dat nodig is, maar in de opbrengst die hoger is omdat je optimale omstandigheden creëert voor je gewas.’ Het vergt wel nadenken, zegt Stef Ruiter. ‘Autonomie is een “way of life”. Je moet verder vooruitkijken. Goed plannen. Niet denken: oh, vandaag wordt het mooi weer, laat ik de autonome trekker eens aan het werk zetten. Denk pro-actief, dan hoef je op het moment-supreme alleen maar op de knop te drukken.’ De New Holland met iQuus maakt voor Ruiter-Wever nadrukkelijk dus onderdeel uit van een totale bedrijfsvoering. En dat is meer dan op de achterkant van het bekende sigarendoosje uitrekenen wat het eventueel aan (arbeids)besparingen kan opleveren. Koen van Boheemen: ‘Het mooie van bedrijven als Ruiter-Wever vind ik dat ze niet wachten tot een machine perfect is. Ze zeggen: we gaan ervoor en kijken onderweg wel hoe het beter kan. Mooi om te zien hoe een samenwerking tussen teler, leverancier en onderzoek -zoals we dat doen onder NPPL-vlag- de landbouw echt verder kan helpen.’