Het is nog wennen aan trekker zonder chauffeur

Autonome, zelfstandig opererende landbouwvoertuigen en autonoom gemaakte trekkers zijn er al, en zijn ook bewezen inzetbaar. Er is nog wel aandacht nodig voor de koppeling met bestaande werktuigen, zo bleek tijdens het NPPL-webinar Slimme Werktuigen. ‘De meeste machines zijn niet ontworpen met het idee dat ze ooit achter een trekker(/voertuig) zonder chauffeur zouden hangen.’

De teler (met trekker en werktuig erachter) was tot op heden zowel uitvoerder van het werk als ‘kwaliteitscontroleur’. Terwijl hij/zij op de akker met een trekker en werktuig bewerkingen uitvoerde, keek-ie ook direct mee naar hoe die uitvoering was. De teler kon ‘even’ het werktuig bijstellen als er bijvoorbeeld andere grond op het perceel was of een hoogteverschil ter plekke aanpassen, direct zien dat er geen zaad meer in de machine zit of dat er een breekbout was geknapt. Controle ter plekke. Met autonomie ontbreekt die teler opeens. Wie controleert de werkzaamheden als er niemand op de trekker meer zit en machines autonoom hun werk doen? ‘Daar hebben fabrikanten van werktuigen lang nog niet altijd over nagedacht’, zei WUR-onderzoeker en precisie-expert Koen van Boheemen tijdens het webinar. Als de teler er niet meer is dan zou de machine deze controlerende rol eigenlijk over moeten nemen, maar daar zit nog wel een uitdaging. Nieuwe machines zijn vaak al vrij slim en controleren zichzelf, maar er zijn stappen te maken en er is een oplossing nodig voor oudere machines die het nog prima doen.

Sensoren

Edoch, koudwatervrees is onnodig, zo bleek ook tijdens het webinar. Onder meer uit het verhaal van akkerbouwer Marijn Vermuë die een jaar lang onder NPPL-vlag de AgXeed Agbot uittestte. Samen met Van Boheemen en leverancier bleek dat tijdens de testen relatief eenvoudig (en tegen lage kosten) sensoren te monteren zijn op autonome werktuigen. Diezelfde ervaring had Van Boheemen bij tulpenteler Ruiter-Wever waar sensoren werden geplaatst op de frees met de met iQuus autonoom gemaakte trekker. Camera’s die één en ander vastleggen waardoor je op afstand mee kunt kijken, zijn er al wel, maar daar liggen ook nog wel wensen. Camera’s op de machine zouden kunnen helpen om de kwaliteit van het werk te controleren als je niet (meer) in het veld aanwezig bent. Van Boheemen: ‘Nog mooier zou zijn natuurlijk als de machine zelf de kwaliteit van de werkzaamheden controleert en zichzelf (snelheid, toerental, hefhoogte) aanpast als dat nodig is. Maar zo ver zijn we nog niet. AI kan daar misschien wel mee gaan helpen. Slimme machines die gaan kijken naar het resultaat van het geleverde werk.’

Robot zoekt boer

Toen in 2024 de uitvraag naar testers via Robot zoekt Boer van de NPPL kwam, reageerde Marijn Vermuë direct. ‘Ik wil vooruit kijken. Welke machines passen bij een robot. Welke passen bij mijn bedrijf’, vertelde Vermuë in het webinar. ‘Ik vond het direct indrukwekkend.’ Hij gebruikte afgelopen jaar de AgXeed voor diverse toepassingen (van ploegen en frezen tot klepelen en spitten) en was onder de indruk van wat de Agbot kan. ‘Hoe arbeidsintensiever de bewerking, hoe meer autonoom tot zijn recht komt.’ Diagonaal woelen zou hijzelf of een medewerker niet snel doen, de Agbot doet het zonder klagen, 24-uur rond. Vermuë: ‘De Agbot heeft bij ons het hele weekend gewoeld, terwijl wij weekend hadden. Dwarsover al hobbelend? De Agbot klaagt nooit.’ Ja, hij kwam ook voor vraagstukken te staan waaruit bleek dat “slim” nog niet altijd slim genoeg is voor werktuigen/werktuigdragers. ‘De radiator liep warm omdat er te veel stof inkwam bij achteruit rijden, waardoor de machine stopte. Maar het waren allemaal kleine issues die snel op te lossen waren.’ Hij plaatste in overleg met leverancier en Van Boheemen sensoren op de zaaimachine om het zaadniveau te monitoren. ‘Dit is iets dat je in principe prima zelf kan doen. Wat me ook opviel is dat doordat de AgXeed lichter is (geen cabine, geen airco) dat er minder bodemdruk is en omdat de machine simpeler is, heb je ook minder onderhoud.’

Niet alles in één keer

Onverwachte bijvangst van Vermuë was dat hij met Agbot misschien wel weer werkzaamheden uit elkaar gaat trekken. ‘Nu probeer ik alles zo veel mogelijk in één werkgang te stoppen. Omdat een autonoom voertuig zelf werkt, kun je makkelijker werkgangen weer splitsen, wat soms beter is voor je grond en teelt. Dankzij de test bent ik toch anders naar mijn bedrijf gaan kijken.’ Van Boheemen tot slot: ‘We hebben geconcludeerd dat autonomie (trekker/robot) op zich het doet (inclusief alle sensoren die daar al op zitten). Echter zitten er vaak weinig tot geen sensoren op je machine en heeft de autonome trekker/robot het niet door als er iets stuk/mis gaat. Daar liggen verschillende uitdagingen en kansen, sommige dichtbij sommige wat verder weg.’

==

Kijk hier het webinar terug.