‘Den Haag wil het verhaal van  precisielandbouw niet horen’

24 January 2023 door Leo Tholhuijsen

Martin en Sten de Meijer blijven stappen zetten in de precisielandbouw. In 2023 worden weer percelen gescand, de nieuwe aardappelrooier krijgt  opbrengstmeting en met Vydate wordt weer flinke milieuwinst gehaald. “Heel jammer dat ze in Den Haag dit verhaal niet willen horen.”

Het zou toch mooi zijn als bij de beoordeling – of herbeoordeling – van gewasbeschermingsmiddelen voor toelating het ook zou afhangen van hoe ze worden toegepast. Dus als ook de dosering daarbij een belangrijke rol speelde.

Dat zou akkerbouwbedrijf De Meijer in Hoek (Zld.) wel passen. Door op basis van verschillen in organische stofgehaltes in percelen Vydate bij het poten variabel te doseren, besparen ze daar zowat driekwart op middel.  “Hoe meer organische stof, hoe lager de dosering”, vertelt Martin de Meijer. “Op de zandkoppen met amper organische stof, waar de aaltjes zitten,  geven we in de rijen de voorgeschreven dosering van 10 kilo per hectare. Elders op het perceel gaan we terug tot nul.”

Directe besparing €1.050

Die variabele dosering leverde voor het perceel waarop die is toegepast,  ten opzichte van overal de volle adviesdosering, een directe besparing van ruim € 1.000 ((10 kg/ha x € 10/kg x 14 ha) x 0,75 = € 1.050). Daar vanaf moet een deel van de kosten van de Verisscan, die voor meerdere jaren en teelten bruikbaar is. Bovendien verlaagt de pleksgewijze variabele dosering van Vydate  fors de milieubelasting door het middel.

Des te vervelender vindt De Meijer het daarom dat het aaltjesmiddel in het laatste jaar van zijn toelating zit en vanaf 2024 mag het niet meer worden gebruikt. “Heel jammer dat ze in Den Haag dit verhaal over precisielandbouw niet willen horen, over hoe wij heel anders met middelen kunnen omgaan.”

Een aaltjesmiddel dat Vydate kan vervangen, heeft De Meijer niet in het vizier. Voor 2024 heeft de Meijer daarom nog geen andere list kunnen bedenken dan de teelt van wortelen, uien en aardappelen te extensiveren. Daar zal het op neerkomen als de kwetsbare gronden voor deze teelten minder in aanmerking komen. Dat hakt er behoorlijk in, in die zin dat aardappelen (1:4) en uien (1:8)  uit rendementsoogpunt leidend in het bouwplan zijn.

taakkaart
Taakaart voor bont perceel. Scannen en doseringen variëren heeft alleen hier zin. Niet op de zware klei van het bedrijf in Waterlandkerkje.

In nieuw GLB naar ‘goud’

Overigens is het bouwplan aan wat veranderingen onderhevig. De suikermais die De Meijer vorig jaar teelde, komt niet meer terug. Daarvoor in de plaats komen weer bruine bonen .

Om in het nieuwe GLB voor de kwalificatie ‘goud’ in aanmerking te komen worden ook akkerranden ingezaaid en een hoekje dat  voor voedselakker is  gereserveerd. Verder wordt, afgezien van de aardappelen en de uien, van verschillende gewassen in het bouwplan wat afgesnoept  van ten gunste van het areaal tarwe. Dat gaat van 40 naar 65 hectare.

Eén variatie bij poten

De variabele dosering van Vydate bij het poten is wel ten koste gegaan van variatie in de pootafstand afhankelijk van de zwaarte van de grond.  Dat is niet meer gebeurd. Sten de Meijer: “Zoals we nu zijn uitgerust was of  het een of het ander. Allebei tegelijkertijd variëren in één werkgang kan niet met onze Grimme pootmachine van 2019. In 2020 en 2021 hebben we wel variabel gepoot, maar eerlijk gezegd weten we niet wat ons dat aan kilo’s of een uniformere sortering heeft opgeleverd. We hebben dat  niet bemonsterd.”

bietenrooier
De Vervaet 617 Beateater 6-rijige bietenrooier die De Meijer met collega’s heeft. De machine blijkt niet geschikt om het systeem van Vantage Agrometius te installeren. De bieten liggen te kort stil op een vlakke band. De ogen zijn nu gericht op het eigen systeem van Vervaet.

Opbrengstmeting op verlanglijst

Evenzogoed staat plaatsspecifieke  opbrengstmeting redelijk hoog op het verlanglijstje van vader en zoon De Meijer. Ze beseffen maar al te goed dat – afgezien van de extremen – zorgvuldige opbrengstmeting nodig is om te weten hoe pleksgewijze dosering van kunstmest of bestrijdingsmiddelen uitpakt.

Ze zijn er tot nog toe alleen niet voor zijn uitgerust. De combine meet wel voortdurend de opbrengst, zichtbaar in de cabine, maar koppelt die niet aan de precieze plek in het perceel. Ook van de snijmais zijn er geen opbrengstkaarten. De loonwerker heeft zijn hakselaar daarvoor niet uitgerust.

Het idee is nu om in ieder geval de nieuwe aardappelrooier, die in de loop van 2023 komt, uit te rusten met opbrengstmeting. “Dat is nu wel het plan”, vertelt junior. “Vorig jaar kregen we van Vantage Agrometius een aantrekkelijk aanbod om plaatsspecifieke opbrengstmeting op de bietenrooier en de aardappelrooierte te monteren.  Probleem is dat we op de gezamenlijke bietenrooier het systeem van Vantage Agrometius niet kunnen opbouwen; te weinig vlakke band waarop de bieten lang genoeg stilliggen voor een goede weging. Jammer, want door de goede reiniging zou je daar een goed beeld van de netto-opbrengst krijgen.  Dus grote kans daarom dat straks op de nieuwe  aardappelrooier weegrollen komen.”

De ogen zijn nu gericht op het eigen systeem voor opbrengstmeting van Vervaet. Volgens de machinefabriek kan dat wel op deze rooier worden opgebouwd.

Behalve dat opbrengstmeting in een gewas zicht geeft op de plaatsspecifieke maatregelen in precies dat gewas, zegt een herhaalde opbrengstmeting ook iets over de potentie van de grond. De meetgegevens zijn daarmee ook bruikbaar voor maatregelen in andere gewassen in het bouwplan.

Syngenta scant nu ook

Nieuw op het vlak van precisielandbouw bij De Meijer is dat leverancier Syngenta van gewasbeschermingmiddelen ook experimenteert met de mogelijkheid om op basis van bodemscans vooraf de advisering te verbeteren. “Ze gaan aan de slag  met een bodemscanner die werkt met gammastralen. Je krijgt dan van het perceel kaarten waarin variatie zichtbaar is in hoogte, organische stof, lutum, stikstof, borium en andere mineralen. Op basis van zo’n kaart zou je dan ook compost en stalmest kunnen doseren. We zijn benieuwd  welke extra nuttige informatie uit het experiment komt. Sowieso vinden we het belangrijk steeds scherp te blijven zoeken naar mogelijkheden om goed gefundeerde taakkaarten te maken. En op basis daarvan te doseren.”

Helft gescand

Van de 200 hectare die het bedrijf op twee locaties telt, is ondertussen ongeveer de helft gescand. Wat Martin de Meijer betreft hoeft dat niet per se veel meer te worden.  “In feite zijn voor scannen alleen de bontere percelen interessant. De zwaardere grond van ons bedrijf in Waterlandkerkje is redelijke egaal. Dan hoef je ook niet te variëren.”