Onkruidrobot levert geen 100% oplossing

Op de NNPL+R Deelnemersdag 2026 gaf Johan Booij, onderzoeker precisielandbouw van Wageningen University & Research, een overzicht van de mogelijkheden met onkruidrobots. ‘Er kan veel, maar er zijn ook nog veel leerpunten. Onder andere dat je naast een robot nog andere maatregelen moet nemen om onkruiden goed te beheersen.’

De workshop ‘Geïntegreerde onkruidbestrijding met robots’ tijdens de Deelnemersdag liet zien dat er anno 2026 een breed scala aan precisietechnieken is om onkruiden te bestrijden. Al dan niet met een autonoom werkende robot. Het varieert van mechanische verwijdering van onkruiden tot nauwkeurige spotspraytechniek, elektrische bestrijding of via een laser. De laatste drie hebben het voordeel dat er niet in de grond wordt geroerd, waardoor onkruiden minder snel terugkomen. ‘De belangstelling voor onkruidrobots onder telers is groot’, merkt Johan Booij. ‘Logisch ook, want er is steeds minder chemie voorhanden. Daarom zoeken telers naar andere methoden om onkruiden te beheersen’, vertelt Booij. ‘In juni 2025 is de werkzame stof Metribuzin (in onder andere Sencor) al vervallen. Challenge bevat de actieve stof Aclonifen en Stomp en Wing P bevatten Pendimenthalin. Als hiervan in drie opeenvolgende jaren overschrijdingen in het oppervlaktewater worden gevonden, kunnen we deze middelen kwijtraken.’ Een ander steeds groter wordend probleem is het vinden van goed personeel voor handmatige onkruidbestrijding.

De Ekobot in de uien. Deze robot verwijdert onkruiden mechanisch. Net als andere robots, werkt deze ook het beste als onkruiden nog erg klein zijn. Robots kunnen moeilijk overweg met grotere onkruiden.

Belangrijke leerpunten

Uit de vele ervaringen met onkruidrobots binnen NPPL+R tot dusver, trekt Booij een belangrijke conclusie. ‘Een robot is een aanvulling op onkruidbeheersing. Het kan handarbeid en andere gangbare maatregelen niet volledig vervangen.’ Dat zegt ook Jaco Rodenburg, biologisch akkerbouwer in Lelystad en Dronten, die ervaring heeft met de Ekobotrobot in zijn uien. ‘Je blijft mensen nodig hebben, want bij nat weer werkt de robot niet.’ Hij heeft ervaren dat op tijd branden van onkruiden erg belangrijk is. Net als zo vroeg mogelijk de robot inzetten, anders loop je achter de feiten aan. De robot ziet en pakt vooral de hele kleine onkruidjes weg, die we als mens moeilijk kunnen pakken. Booij vult aan: ‘Een ander leerpunt is dat een robot niet overweg kan met grotere onkruiden. Zorg daarom tijdig voor meer onkruidbestrijdingstechnieken, zoals branden, wiedeggen of schoffelen.’ Een aantal mensen in het publiek benoemt ook haken en ogen aan de technologie. ‘Het werkt allemaal nog niet perfect. Er is geen 100% bestrijding, er blijft nog veel onkruid staan’, zegt een gebruiker, die wel begrijpt dat telers met de huidige lage opbrengstprijzen aanhikken tegen de hoge kosten van verschillende technieken. ‘Als robots niet doen wat je ervan verwacht en je alsnog moet gaan spuiten, kun je je afvragen of het uit kan’, zegt iemand. En weer een ander: ‘In elk geval kan het risico voor verduurzaming niet alleen bij telers liggen. Voor experimenteerruimte is het goed dat NPPL+ R er is. Ik adviseer om eerst maar eens een robot te huren om het uit te proberen, voordat je een grote investering doet.’

Het schoffelen van onkruiden tussen de uienrijen. Daarmee kunnen telers de capaciteit van een onkruidrobot verhogen door deze alleen in te zetten tegen onkruiden in de rij.

Integraal benaderen

Booij geeft aan dat de weersomstandigheden altijd een rol spelen bij de mate van onkruiddruk en -bestrijding. ‘Bij veel nattigheid kan bijvoorbeeld technologie dat werkt met stroom niet werken. Maar schoffelen en wiedeggen lukt dan vaak ook niet.’ Voldoende capaciteit van robots is in de praktijk ook nog een onzekere factor. ‘Telers kunnen wellicht de capaciteit van een onkruidrobot verhogen als ze deze alleen inzetten tegen onkruiden in de rij en onkruiden tussen de rijen traditioneel wieden en schoffelen. De afstelling van robotgebruik in de rij is vaak een afweging tussen het percentage verwijderde onkruid tegenover het percentage uienplantjes wat je opoffert.’ Probleemonkruiden, zoals straatgras of muur, blijven moeilijk te bestrijden. Ook met innovatieve technologie. ‘Robots helpen om onkruiden te verminderen, maar daarnaast is een geïntegreerde aanpak van groot belang. Zorgen voor een snelle opkomst van een gewas is minstens zo belangrijk. En soms betekent het dat je ook een keer moet spuiten om een gewas niet helemaal te laten omkomen in onkruiden.’