‘Robot spaart tijd en heeft mooi werk gemaakt’

Marijn Vermuë heeft de AgBot 5.115T2 robottrekker een jaar kunnen uitproberen. Hij is er enthousiast over. Niet alleen van wege de uitgespaarde arbeid, maar ook vanwege wat de lichte rupstrekker aan landbouwkundige voordelen biedt. ‘Het was dat het koud was, anders had ik er haast een stoeltje bijgezet om te gaan zitten kijken.’ Nog één keer Vermuë. Ter afronding van het NPPL-project daar.

De AgBot robot blijft niet bij Vermuë, ondanks dat ze er daar dik tevreden over zijn. En ondanks het scherpe aanbod van fabrikant AgXeed om de jonge machine over te nemen. ‘Ja jammer. De robot spaart tijd en heeft mooi werk gemaakt. En er zitten landbouwkundige voordelen aan. Maar helaas, de opbrengstprijzen zijn er momenteel niet naar om nu te investeren. Aardappelen bieten, graan, stamslabonen, het valt dit jaar allemaal tegen. Ja uien ook als je er fusarium in hebt.’ Vader Adri Vermuë, die bij het gesprek in de bedrijfskantine is aangeschoven, voegt toe dat ook de vooruitzichten voor 2026 en daarna niet meteen hoopgevend zijn. Wat bij de afweging heeft meegewogen is dat het ook niet bij alleen investeren in de AgBot blijven. ‘Om die goed tot zijn recht te laten komen, zouden wij ook in ons machinepark moeten investeren.’ Bovendien is bij Vermuë de krapte aan chauffeurs nog niet nijpend. Daarom nu eerst de hand op de knip. ‘Met spijt in het hart. Maar de robotisering blijft een heel interessante ontwikkeling, ook voor ons bedrijf.’

Spitten van bietenland. Marijn Vermuë vindt de AgBot het best tot zijn recht komen bij langzame klussen. ‘In principe kan de AgBot alle trekkerklussen goed aan, inclusief ploegen.’ Wat niet kan is transport en schoffelen.

Vijfhonderd productieve uren

Vermuë Akkerbouw BV in de Noordwaard in Werkendam (NB) probeerde in het kader van het robotproject van de Nationale Proeftuin Precisielandbouw (NPPL+R een teeltseizoen de AgBot 5.115T2  uit. Het is een diesel/elektrisch aangedreven tractierobot; 156 pk, 105 aan de aftakas. Staat op 76 centimeter brede rupsen en kan acht ton tillen in de hefinrichting achter. De AgBot heeft bij Vermuë iets meer dan vijfhonderd productieve uren gemaakt. Het bedrijf betaalde daarvoor in het NPPL-project €30 per uur, zo’n beetje wat een gewone wieltrekker zonder chauffeur ook kost. Volgens fabrikant AgXeed zou de AgBot (vanaf €255.000) op het bedrijf van 160 hectare,  bij optimalisatie van het machinepark, jaarlijks zo’n 750 uur kunnen maken. Volgens globale becijfering met rente en afschrijving, zou dat neerkomen op €42 per uur voor de AgBot. Een gangbare160 pk-trekker mét chauffeur kost ruwweg €60 per uur.

Bij het ploegen valt het effect van de brede rupsen op. ‘Echt opvallend hoe bij het ploegen de grond onder de brede rupsen níet inveerde.’

Vrij intuïtieve bediening

Zoals gezegd is de AgBot Vermuë erg goed  bevallen. Het bleek na instructie en wat oefenen makkelijk om er mee om te gaan. Wie goed met zijn smartphone overweg kan – en geïnteresseerd is – komt ook met de AgBot al gauw een heel eind. De bediening werkt vrij intuïtief, vindt ook senior. Nadat eerst de percelen en de aan te hangen werktuigen zijn ingemeten en de taak is ingevoerd en de AgBot naar het perceel is gebracht, voert hij het veldwerk zelfstandig uit. Bij Vermuë heeft hij groenbemester geklepeld, wintertarwe gerold, zaaibed klaargelegd (rotorkopeg), aardappelruggen gefreesd frezen vóór poten, gecultiveerd (graanstoppel en ook bij kilveren), groenbemester en wintergraan gezaaid, geploegd, gespit.. Over dat spitten eind december, de laatste activiteit van de robot bij Vermuë: ‘Dat gaat zo ontzettend mooi. Het is dat het koud is, anders had ik er haast een stoeltje bijgezet om  te gaan zitten kijken.’ Opvallend inderdaad is het gemak waarmee de nogal klein ogende AgBot rondgaat. En hoe vanzelfsprekend de AgBot de krukasspitmachine plus kopeg met packerrol heft. Waar de klei erg zwaar wordt, zakt de snelheid en worden de hapjes kleiner.  Strikt genomen komt, luidt het oordeel van WUR, de AgBot 5.115 op het punt van aftakasvermogen wat te kort in uitzonderlijke situaties. Algemeen gesproken, zo vertelt Vermuë, komt de AgBot het best tot zijn recht bij langzame bewerkingen. ‘Beter bij spitten en ploegen dan bij kunstmest strooien.’

AgBot heeft geen hekel aan hobbelen en vaak keren. Dat vergemakkelijkt de keuze voor een uit landbouwkundig oogpunt ideale bewerkingsrichting.

Sensoren handig

Bij de inzet van de een tractierobot is het handig dat ook werktuigen slim zijn, robot ready ofwel met sensoren uitgerust. Sensoren op werktuigen geven dan via de trekker aan de operator op afstand door wanneer er in het veld iets ‘misgaat’. Zo ging bij Vermuë het ‘bovenover’ ploegen goed, maar door het vollopen van een rister wou de ploeg niet wentelen, waardoor hij de gang erna ongewenteld ploegde met de gevolgen van dien. Dit werd op de camera gezien en is er ingegrepen. Sensoren zijn niet alleen gewenst als er iets misgaat in het veld. Ze helpen ook als er juist níets misgaat. Hier geldt: Geen-bericht-is-goed-bericht. Andere nuttige voorbeelden van sensoren: zaaibak bijna leeg of leeg,  breekbeveiligingen op aftakas, woelpoten en dergelijke. Daarom is samen met WUR en AgXeed een zogeheten controller box opgebouwd op de zaaimachine. Vermuë: ‘Ga achteraf maar eens uitzoeken vanaf waar precies de zaaibak leeg was. Is ook prima zelf op te bouwen en over te zetten op diverse machines.’

Voor wegtransport is een dieplader nodig. Prettig werken vraagt een dieplader/wipkar met hydraulisch opklapbare rijplaten.

Minder bodemdruk, vaker diagonaal

Het enthousiasme van Marijn Vermuë betreft, meer nog dan de vervanging van een trekkerchauffeur,  gaat ook over de landbouwkundige kant, de agronomie. ‘Je gaat gemakkelijker dwarsover of diagonaal werken, wat je normaal gesproken vanwege het ongemak niet doet. Resultaat, vlakker zaaibed, minder kans dat werktuigen in de sporen van eerdere gaan lopen. En, echt opvallend, hoe bij het ploegen de grond onder de brede rupsen níet in-veerde. Om die geringe bodemdruk verder uit te nutten zou de poottrein van één fase  weer naar een tweefase-systeem kunnen. Dit zou ook een groot capaciteitsvoordeel opleveren.’ Dat ontkoppelen zou ook kunnen met zaaien. Drie meter breed met AgBot klaarleggen en dan twaalf of achttien rijen ineens zaaien met nieuwe zaaimachine. Maar zo besluit Vermuë: ‘Maar voor dat soort investeringen is nu -helaas- niet het goede moment.’

Aardappelruggen voorfrezen kan aan de basis staan van teruggang naar tweefasen-poten. Vraagt wel investering in aanpassing poottrein.