‘Met autonomie meer ruimte voor maatwerk’

Tijdens de ervaringsdag voor fruittelers, werden vier autonome systemen getest door de bezoekers. Maar wat vonden zij er eigenlijk van? Vier fruittelers aan het woord.

‘Erg Interessant’, oordeelt Joost Looman over wat hij ziet en hoort. Hij is medewerker bij Pieter Vernooij Fruit in Vleuten en doelt met name op de mogelijkheid voor gewasbescherming met een autonoom voertuig. ‘Heb je alles goed voorbereid, dan is het spuiten zelf best wel simpel werk en tijd vraagt. Ik denk dat dat zeker niet minder wordt omdat we steeds verder gaan in de richting van precisiebespuitingen die je op het optimale moment wil uitvoeren, maatwerk dus. Mocht er in de toekomst een autonoom werkende spuitmachine op het bedrijf komen, dan betekent dat ook niet dat je zelf nooit meer op een spuitmachine zal zitten; wellicht zelfs vaker, maar dan in combinatie met automatisch spuiten.’

Joost Looman van Pieter Vernooij Fruit.

‘Met vrijkomende tijd meer kijken’

Frans Rijk ziet de inzet van autonome voertuigen op zijn bedrijf in Dronten al bijna voor zich, Voor wat hij omschrijft als ‘domme dingen’ als spuiten, en maaien en dergelijke. ‘Voor klussen die steeds terugkomen. Ik hoef echt niet uren achtereen op de trekker te zitten en elke boom te zien. Ik vind het zinvoller mijn tijd te gebruiken om op meer plekken op het bedrijf te kijken en daar mijn kennis en kunde aan te wenden. Die noodzaak wordt zeker niet minder naarmate het lastiger is om goed personeel te verwerven dat snapt waarop ze moeten letten.’ Rijk werkt al enkele jaren met het Treescout camerasysteem van Aurea Imaging. Hij gebruikt het detectiesysteem voor bloesemtelling en voor wortelsnoei, maar wil het systeem nog veel breder inzetten. ‘Laat je werkzaamheden als spuiten en maaien door een robot doen, dan bestaat de kans dat je bijvoorbeeld een plaatselijk optredende infectie over het hoofd ziet. Daarom zit ik Aurea achter de vodden om hun software zodanig uit te breiden, wellicht met hulp van kunstmatige intelligentie (AI) dat ook lokale afwijkingen in de boomgaard worden gesignaleerd. Dat zou weer echt een stap voorwaarts zijn.’

Frans Rijk van Fruitbedrijf Rijk.

‘Dit wordt de volgende stap’

‘Autonome systemen, dat wordt de volgende stap. We zijn hier ter oriëntatie, om te zien hoe ver de ontwikkelingen zijn’, reageert Paul Heusschen. Hij heeft eerder de voor autonoom gebruik omgebouwde smalspoortrekkers op de Ervaringsdag heeft zien werken. Zelf heeft hij op zijn perenbedijf Heusschen-Boreas in Ulestraten al drie jaar ervaring met plaatsspecifiek werkende automatisering. ‘Met een PWM-spuit in combinatie met bladcamera’s en GPS. Dat loopt nu goed, wel na wat aanloopproblemen. We zijn ook begonnen met de Treescout om de bloesemontwikkeling te volgen en voor vruchttelling.’ Afgaand op wat hij op de Ervaringsdag heeft gehoord en gezien, neigt hij vooralsnog eerder naar een voor autonoom werken aangepaste trekker dan naar een werktuigendrager die uitsluitend autonoom ingezet kan worden. ‘Zo houd je je trekker ook beschikbaar voor werk waarvoor geen autonomie nodig is. Dan heb je ook nog te maken met het kostenplaatje: Voor de Agbot werktuigdrager van AgXeed praat je over minimaal zo’n € 200.000. Overigens redeneer ik vanuit een situatie met een bestaand bedrijf. Begin je met een nieuw bedrijf dan zijn je besliscriteria anders. Als er een nieuwe trekker moet komen, dan moet die immers ook afgerekend worden.’

Paul Heusschen van Mts. Heusschen-Boreas.

‘Laat het autonomiesysteem er maar op zitten’

Peter Baars in Eck en Wiel ging van huis voor een rechttoe-rechtaan tweedehands trekker en kwam thuis met een tweedehands trekker met het iQuus autonomiesysteem van GPX Solutions. ‘Ik zocht een nette trekker, toevallig had de dealer een demo-exemplaar met i-Quus. Ze vroegen nog of ze het systeem eraf moesten halen. “Laat er maar op zitten”, zei ik toen.’ Dat was in 2022, vier jaar geleden. ‘Zo ben ik erin gestapt. Het bevalt goed, alleen in 2024 -dat was een nat jaar- was het lastig vanwege spoorvorming.’ Baars gebruikt de trekker tot op heden voor autonoom maaien. Waar de trekker ruim baan heeft, gaat dat ‘vanzelf’. ‘Maar ik heb ook een perceel met hagelnetten, met schuin geplaatste ankers aan het begin en eind van de rijen. Daar heb je minder ruimte, het is de bedoeling dat de maaimachine dan kan inschuiven (of kan indraaien). Dat moet nog aangepast worden, GPX is daar mee bezig. Als dat goed gaat, vergroot dat de autonome inzetbaarheid. Ik heb ook nog een huurperceel, daar is het wat smal, daar blijft autonoom werken nog wel een uitdaging.’ Het is Baars’ plan om op korte termijn ook autonoom te gaan spuiten. ‘Ik heb een PWM-spuitmachine van BBleap. Ik werk daar al wel met die spuit, maar nog niet autonoom omdat de iQuus de spuitmachine elkaar nog niet kunnen aansturen. GPX en BBLeap werken eraan om die koppeling ook in orde te krijgen.’

Peter Baars van Baarsfruit.