Moderniseren voor een betere efficiëntie

Autonomie en robotisering spelen een grote rol binnen het melkveebedrijf van Hofman in Friesland. Naast melkrobots staat er inmiddels ook een AgXeed robot om mee te testen. Maaien, schudden, harken en kijken wat nog meer kan.

Melkveehouder Joram Hofman boert sinds 2015 op zijn ouderlijk bedrijf, een bedrijf dat al sinds 1890 in de familie is. Hofman is de vijfde generatie binnen het melkveebedrijf, en naar eigen zeggen een echte machineman. Terwijl wij een rondje over het bedrijf lopen, is al snel duidelijk dat de melkveehouderij zwaar gemechaniseerd én geautomatiseerd is. In de wat oud ogende stallen zijn meerdere autonome systemen te vinden. Aan de voorkant staan twee Lely A5 melkrobots en aan de achterkant van de stal is een voerkeuken te vinden van Trioliet. Op de roosters rijden twee Lely mestrobots rond en alle trekkers zijn uitgerust met gps en Isobus-systemen. En op het erf staat nu ook een nieuwe robot, de Agxeed W4, die de veehouder gaat testen binnen het NPPL+R programma.

NPPL+R gaat de Agxeed W4 wielrobot over een langere periode testen in samenwerking met Maatschap Hofman & Van Der Laan. De melkveehouderij is gevestigd in Lytsewierrum (Frl). De test wordt uitgevoerd in samenwerking met NPPL+R, fabrikant Agxeed en dealer Weevers Nieuwstad.

Kleinschalig en veel autonomie

Maatschap Hofman & Van Der Laan is gevestigd in Lytsewierrum (Frl). Hofman doet het samen met zijn vriendin en vader en verkoopt daarnaast nog bewakingscamera’s specifiek voor de landbouw onder de naam Stalzicht. Ook handelt de ondernemer in tweedehands gps-systemen van John Deere. ‘Het bedrijf is niet groot genoeg voor drie mensen, maar met de twee neventakken zijn wij alles bij elkaar druk genoeg’, vertelt Hofman. Het bedrijf heeft 85 melkkoeien, 53 hectare grasland en een melkproductie van ongeveer 9.500 kg melk per koe. Daarnaast doet de melkveehouder werkzaamheden op het land, op het drijfmest uitrijden na, zelf.

Efficiënter voeren

Hofman: ‘De autonomie, zowel de melkrobots en de voerrobot, hebben we aangeschaft om het werk van mijn vader op termijn te vervangen. Mijn vader is nu 70 en wil wat afbouwen, door de robots kan hij rustiger aan gaan doen.’ Daarnaast gebruikt Hofman de data van de robots om zijn bedrijfsvoering te optimaliseren. ‘Ik heb een AI-model gemaakt dat het rantsoen van de koeien voor mij berekent met behulp van de data die ik van de robots en de melkfabriek krijg.’ Met het gebruik van dit systeem en de introductie van de voerrobot is Hofman efficiënter gaan voeren. ‘Ik denk niet dat mijn melkgift door de voerrobot omhoog is gegaan, maar ik ga nu wel efficiënter met het voer om’, concludeert de melkveehouder. Daarnaast merkt hij dat er ook veel meer rust in de stal is. De enige machines die nog op de voergang komen, zijn de elektrisch aangedreven voerrobot en minishovel, die beide niet echt lawaai maken. De koeien zijn nu zo aan die rust gewend dat mocht er een keer een trekker over de voergang rijden de koeien, en vooral het jongvee, zich kapot schrikken van het lawaai.

Joram Hofman (41) is sinds 2015 actief binnen het melkveebedrijf. Hij heeft het bedrijf overgenomen van zijn vader, en zit nu samen met zijn vader en zijn vriendin in een maatschap.

Harken en persen in één werkgang

Als we bij de machines kijken, valt er één detail meteen op. Twee van de drie trekkers hebben geen cabine. ‘Dat is toch mooi’, zegt Hofman. Hofman is alleen op het land bezig als het mooi weer is, en dan is een open trekker veel leuker om mee te werken vindt de veehouder. Het tweede dat opvalt in de machineschuur, een oude sleufsilo met een overkapping erop gemaakt, is de hark aan de neus van de John Deere. ‘Mijn vader deed het harken altijd, maar ook dit doet hij nu minder’, vertelt Hofman. Om niet op de efficiëntie in te leveren wilde Hofman het harken en persen in één werkgang doen. Hofman heeft de combinatie sinds de vijfde snede van vorig jaar, en het bevalt hem goed. ‘Het harken van kopeinde is wat onhandig, dus als het uitkomt doet mijn vader die nog met de normale hark. Ik kan nu wel op gps harken zonder dat de balen daardoor slecht gevuld zijn’, luid de conclusie van Hofman. De hark is precies op de pers afgesteld waardoor het zwad zo breed wordt dat Hofman niet meer hoeft te slingeren met de pers om een mooie gevulde baal te krijgen.

Aan de grootste John Deere hangt een hark voor aan de neus van de trekker. Met deze Samasz hark kan Hofman het harken en persen in één werkgang doen. Een belangrijke efficiëntieslag in de voederwinning van het bedrijf. 

Een nieuwe robot op het bedrijf

Naast alle mechanisatie en robots staat er sinds deze week een nieuwe robot op het erf van Hofman. De Agxeed W4. Hofman krijgt deze vierwielige robot ruim een maand om mee te testen in samenwerking met NPPL+R en Agxeed. ‘Ik was ook geïnteresseerd in het systeem van iQuus, maar de trekker die wij konden testen had meer dan 200pk en dat past niet bij onze bedrijfsvoering en ons land’, vertelt Hofman. Toen de melkveehouder in gesprek raakte met Agxeed tijdens de NPPL-deelnemersdag is het idee ontstaan om de wielrobot met 75pk te testen.

Maaien, schudden, harken en kijken wat nog meer kan

De robot gaat voornamelijk het maaiwerk doen voor de veehouder. Na de eerste snede maait Hofman steeds een klein beetje, om in lijn te blijven met de weidegang van de koeien. Voor hem is de test geslaagd als hij de robot in het land kan zetten en de robot het maaien netjes doet. ‘Ik ben best geïnteresseerd in de mogelijkheden van een robot, maar op onze bedrijfsschaal kan het niet uit om een Agxeed aan te schaffen. Dan is dit een mooie manier bekend te raken met de techniek’, vertelt Hofman. Naast het maaien wil de melkveehouder ook gaan schudden en harken met de robot. Daarnaast ziet de melkveehouder ook de mogelijkheid om het weideslepen en kunstmeststrooien te automatiseren. ‘Mijn strooier strooit op gps en Isobus aan de hand van taakkaarten. Aangezien de robot een Isobus-aansluiting heeft, zou het moeten werken, maar dat wordt nog wel een uitdaging.’ Naast het technisch kunnen uitvoeren van de werkzaamheden, moet het werk zelf ook goed gaan. ‘Ik moet nu toch gaan nadenken wat er allemaal fout kan gaan en hoe dat met sensoren gedetecteerd kan worden’, zegt Hofman bedenkelijk. Zo is de veehouder, samen met dealer Weevers-Nieuwstad uit Lelystad en de onderzoekers van de WUR aan het kijken welke sensoren en aanpassingen er nodig zijn aan de mechanisatie om de robot veilig en betrouwbaar zijn werk te laten doen.

Om de maaier autonoom ready te maken is er een sensor op de aftakas van de maaier gemonteerd. Als de pto nu stopt met draaien stopt de robot ook. Om de sensor een goed signaal te geven wordt het roest van de aftakas afgehaald.