Robotisering fruitteelt 2040: zijn we dan koploper of meeloper?

20 November 2026 door Joost Stallen (tekst); FME (beeld)

Akkerbouw Fruitteelt Autonomie – Arbeid – Robotisering

Hoe toekomstbestendig is de Nederlandse groenten- en fruitteelt eigenlijk? De zorg daarover leidde recent tot de oprichting van ‘Food 2040’. Peter Schellekens van de Ondernemersorganisatie Metaal en Electro (FME) vertelt over de rol die automatisering en robotisering kunnen spelen om toekomstbestendigheid van de fruitsector op een hoger plan te brengen. Het onderwerp komt – op 9 december tijdens een praktijkbijeenkomst over fruitteelt bij FRC Randwijk – terug in een paneldiscussie met ook telers.

Nederland is wereldwijd een toonaangevende speler in voedselproductie. Denk aan aspecten als veredeling van gewassen, de rationele inzet van zaken als arbeid en steeds slimmere werktuigen, automatisering en robotisering. De ontwikkelingen daarin gaan razendsnel, ook in fruit. De Ervaringsdag precisielandbouw en gewasbescherming in de fruitteelt op 9 december sluit daar naadloos op aan.

Beren op de weg

Maar blijft die vooraanstaande positie ook de komende tien, twintig jaar overeind? Het ‘buitenland’ zit immers niet stil. Bovendien staan in eigen land zeker niet alle seinen op groen om ontwikkelingen en vernieuwingen op een concurrerende snelheid in de benen te houden. Het is bijvoorbeeld niet duidelijk hoe (Haagse) beleidsmakers de toekomst voor agrarisch Nederland voor zich zien en hoe om te gaan met zaken als de beperkt beschikbare ruimte, bereikbaarheid, regelgeving en hoe om te gaan met de snelgroeiende druk op het elektriciteitsnet. Dit zijn slechts een paar van de vele factoren die er mede voor kunnen zorgen dat Nederland haar huidige positie van koploper moet inwisselen voor die van ‘meeloper’.

Beren opruimen

Om die dreiging te keren hebben recent meer dan vijftig bedrijven en publieke organisaties in de agrarische sector de handen ineengeslagen met de oprichting van ‘Food 2040’. Het initiatief denkt mee over strategische beleidsbeslissingen die eraan bijdragen dat Nederland de koppositie kan behouden in hoogtechnologische voedselproductie. De Federatie Metaal en Electro (FME) is een van de pilaren onder ‘Food 2040’, vertelt projectleider Landbouw, Water en Voedsel Peter Schellekens van FME. FME  is met zo’n 2100 leden de grootste brancheorganisatie in Nederland voor de maakindustrie en technologie. Schellekens richt zich bij de FME specifiek op de ontwikkelaars en bouwers van middelen voor robotisering en precisielandbouw, en op de acceptatie en ingebruikname van deze innovaties bij telers: door deze eindgebruikers ermee in contact te brengen, en door het effect van die innovaties te meten op aspecten als productieverhoging, efficiëntie, en productkwaliteit.

Toekomst met nieuwe technologie

Op de Ervaringsdag gaat Schellekens dieper in op de taak die ‘Food 2040’ voor zich ziet weggelegd voor een toekomstbestendig voedselproductiesysteem in Nederland. ‘Ik wil telers  uitnodigen na te denken over hoe zij die toekomst voor zich zien. Hoe kan de sector zich verder ontwikkelen, en hoe kan technologie daaraan bijdragen?’  Deze vraagstelling staat ook centraal tijdens de afsluitende paneldiscussie met ‘innovatie-toeleverende’ bedrijven, proefcentrum Randwijk én een aantal fruittelers. Schellekens: ‘Deze praktijkinbreng is waardevol, want het zijn uiteindelijk de teeltbedrijven waar die nieuwe ontwikkelingen een positieve bijdrage moeten leveren. Om de Nederlandse koppositie in de voedselproductie de komende jaren overeind te houden, zijn radicale doelgerichte (beleids)keuzes onvermijdelijk.’