Test 12 augustus zelf de werking van een robottrekker

20 July 2026 door Leo Tholhuijsen (tekst); beeld (diversen)

Akkerbouw Autonomie – Arbeid – Robotisering

Als het gaat om autonome tractie (robottrekker), dat gaat het in met name de open teelten strikt genomen misschien wel meer om de agronomische voordelen dan om dan om vervanging van arbeid. Dat zegt Corné Lugtenburg van Wageningen University & Research (WUR). Hij is projectleider van de Nationale Proeftuin Precisielandbouw + Robotisering (NPPL+R).

‘Zeker, arbeid is schaars, met name in piekperiodes. En arbeid wordt duurder, maar levert het gros van bedrijven met open teelten nog geen dramatische problemen op. Maar wat wij uit de boerenpraktijk terug horen is dat de robottrekker in bepaalde situaties beter werk levert dan een bemande trekker.’

Een autonoom rijdende trekker uitgevoerd met het iQuus systeem van GPX Solutions.

Autonome tractie zelf ervaren

Lugtenburg loopt vooruit op de NPPL+R Ervaringsdag autonomie- Open teelten op 12 augustus in Lelystad. Telers kunnen daar drie autonome tractiesystemen zelf ervaren in de praktijk. Aanmelden daarvoor is wel nodig. Deze drie systemen kun je zelf testen:
– AgBot T2 5 Series van fabrikant AgXeed
– iQuus retrofit-kit van GPX Solutions
– Retrofit-kit Bart van Nivavi 

Retrofit kit of ‘echte robot’?

Op de Ervaringsdag autonomie in Lelystad kunnen akkerbouwers, bollentelers en vollegrondgroenteteler kennismaken met twee retrofit-systemen, Bart  en iQuus. Die worden opgebouwd op een bestaande wieltrekker, die daardoor als robottrekker kan worden ingezet, maar als plus nog steeds ook als normale bemande trekker kan dienen. Het iQuus-systeem is al te koop, Bart van Nivavi komt begin volgend jaar op de markt. Als globale indicatie voor de aanschaf van een retrofit-systeem moet gedacht worden aan zo’n €50.000 à €60.000, mede afhankelijk van de automatiek waarmee de trekker af fabriek is uitgerust en het gps-systeem. De derde tractierobot op de Ervaringsdag autonomie is de AgXeed T5. Deze AgXeed is een ‘echte’ robot, dus een machine zonder chauffeursplek. Grote plus is hier dat de AgXeed is uitgerust met rupsen (T is van tracks). In combinatie met de grote hefkracht betekent dat dat de trekker relatief licht kan zijn, ofwel geringe bodemverdichting.

Kosten ontlopen elkaar niet veel

De investering in een echte robottrekker zowel als die in het autonoom maken van een bestaande wieltrekker, zijn niet gering. Wat echter blijkt, is dat als je de operationele kosten van de robottrekker vergelijkt met die van een bemande, de verschillen niet erg groot zijn. Waarbij het eventuele landbouwkundige voordeel (minder weerrisico, minder bodemverdichting) nog niet zijn meegerekend. Bij de evaluatie van de uitgebreide NPPL-praktijktest bij Vermuë Akkerbouw is ook de volgende indicatieve kostenvergelijking van AgXeed T2 5 series en de iQuus autonomiekit meegenomen.  

Dwarsover en diagonaal over

Een in het oog springend voorbeeld van een landbouwkundig voordeel, is het diagonaal of dwarsover grondbewerken. Dat kan eens in de zoveel tijd aantrekkelijk zijn op zwaardere gronden. Bezwaar alleen bij een bemande trekker is dat dwarsover of diagonaal werken erg onaangenaam is door het voortdurende gehobbel. Op lange smalle percelen is ook het velen keren onaangenaam. ‘Daarom zou ik het nooit van een chauffeur vragen’, vertelt Marijn Vermuë in Werkendam die vorig jaar een seizoen lang een AgXeed robottrekker op zijn bedrijf uitprobeerde. ‘Zo’n robot heeft geen last van dat gehobbel.’ Ook gebruikers van de retrofit-kit op bestaande wieltrekkers noemen het voordeel van grondbewerking niet-parallel-aan-de-ploegsnee.

Een ‘echte’ robot. De Agxeed is niet te gebruiken als ‘normale’ trekker.

Bedrijfszekerheid

Verder wordt bedrijfszekerheid genoemd. Niels van Vilsteren van Nivavi vertelt over een buitenlandse akkerbouwer. ‘Die heeft 3.000 hectare te doen. Over het maandloon van  €1.200 voor een chauffeur maakt hij zich geen zorgen. Wél over of het werk op tijd klaar is. Met een gerobotiseerde trekker zegt hij dat strakker te kunnen plannen en met het vertrouwen dat het werk op tijd af komt.’ Maar ook voor kleinschaliger bedrijven kan de bedrijfszekerheid tellen. Bijvoorbeeld door meteen achter de aardappel- of suikerbietenrooier een eerste grondbewerking in gang te zetten. Omdat de robottrekker ‘s nachts kan doorwerken, verkleint daardoor de kans dat regen roet in het eten gooit.

Binnenkort en nieuwe retro fit speler op de markt: de Bart van Nivavi.

Slimme werktuigen, robot ready

Punt is nog wel dat bij autonome tractie slimmere werktuigen horen. Slim in die zin dat ze via de trekker aan de operator op afstand doorgeven hoe het werk verloopt. Dat kan door op strategische plekken (aftakas, breekbout, zaai-as et cetera ) op het werktuig sensoren de plaatsen die doorgeven als er iets misgaat. En ook als er niets misgaat; hier geldt geen bericht is goed bericht. Volgende stap is dat machines zelf hun werkkwaliteit beoordelen en zo nodig bijstellen. Dat opent de weg naar meer verschillende autonome werkzaamheden. Het goede nieuws is hier dat verschillende werktuigfabrikanten volop bezig zijn met hun werktuigen robot ready te maken, dat wil zeggen uit te rusten met sensoren die werken via de isobus-stekker. Bovendien is het in veel situaties niet vreselijk ingewikkeld om (met hulp van het mechanisatiebedrijf) zelf (bestaande) machines met sensoren uit te rusten.